IPO ભરતા પૂર્વે તેના પ્રકાર વિશે સંપૂર્ણ માહિતી મેળવો, જાગૃત રોકાણકાર બનો અને તમારા પૈસાનું શ્રેષ્ઠ વળતર મેળવોમોરબી અપડેટ (પ્રમોશનલ આર્ટિકલ) : શેરબજારમાં આજકાલ IPOની ખૂબ બોલબાલા છે. લોકો પોતાના ડીમેટ એકાઉન્ટમાંથી દરરોજ નવા IPO માં અરજી કરતા હોય છે. પરંતુ જો તમે બજાર પર ધ્યાન આપ્યું હોય, તો તમને બે પ્રકારના IPO જોવા મળશે - એક જેની કિંમત ₹૧૪,૦૦૦ થી ₹૧૫,૦૦૦ ની આસપાસ હોય છે અને બીજા જેમાં રોકાણ કરવા માટે સીધા ₹૧ લાખથી વધુ રકમ જોઈએ છે.આ બંનેમાં શું તફાવત છે? શા માટે આજકાલ લોકો નાના IPO માં લાખો રૂપિયા લગાવી રહ્યા છે? અને તેમાં કેટલું મોટું જોખમ રહેલું છે? આજે આપણે એકદમ સરળ ગુજરાતી ભાષામાં આ બંને પ્રકારના IPO નો તફાવત સમજીશું.1. મેઈનબોર્ડ IPO એટલે શું? (What is Mainboard IPO?)સામાન્ય રીતે જ્યારે આપણે 'IPO' શબ્દ સાંભળીએ છીએ, ત્યારે તે મેઈનબોર્ડ IPO જ હોય છે.● મોટી કંપનીઓ: જ્યારે કોઈ મોટી, સ્થાપિત અને જાણીતી કંપની (જેમ કે ટાટા, બજાજ, LIC વગેરે) પહેલીવાર શેરબજારમાં આવે છે, ત્યારે તે મેઈનબોર્ડ IPO લાવે છે.● કડક નિયમો: આ કંપનીઓએ બજારના નિયમનકાર સેબી (SEBI) ના ખૂબ જ કડક નિયમોનું પાલન કરવું પડે છે. તેમનો આર્થિક રેકોર્ડ લાંબો અને મજબૂત હોય છે.● રોકાણની રકમ: આમાં રિટેલ (સામાન્ય) રોકાણકારો માટે મિનિમમ રોકાણની રકમ અંદાજે ₹૧૪,૦૦૦ થી ₹૧૫,૦૦૦ ની વચ્ચે હોય છે.મેઈનબોર્ડ IPO GMP માં જોખમ પ્રમાણમાં ઓછું હોય છે, કારણ કે કંપનીનો બિઝનેસ મોટો અને સ્થિર હોય છે. જો શેર બજારમાં લિસ્ટ થયા પછી ભાવ ઘટે, તો પણ લાંબા ગાળે કંપની સારો નફો આપી શકે છે.2. SME IPO એટલે શું? (What is SME IPO?)SME નું પૂરું નામ Small and Medium Enterprises (નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો) છે.● નાની કંપનીઓ: આ એવી નાની કંપનીઓ હોય છે જેનો વ્યાપાર બહુ મોટો નથી હોતો, પરંતુ તેમને પોતાના બિઝનેસને મોટો કરવા માટે પબ્લિક પાસેથી નાના ફંડની (જેમ કે ૧૦ થી ૫૦ કરોડ રૂપિયાની) જરૂર હોય છે.● અલગ પ્લેટફોર્મ: આ કંપનીઓ સીધી મુખ્ય બજારમાં નથી આવતી. તેમને BSE SME અથવા NSE Emerge નામના નાના પ્લેટફોર્મ પર લિસ્ટ કરવામાં આવે છે.● રોકાણની રકમ: આમાં રોકાણ કરવા માટે સામાન્ય માણસે પણ ઓછામાં ઓછા ₹૧ લાખથી ₹૧.૪ લાખ (અંદાજે) રોકવા પડે છે.અહીં એક મોટો પ્રશ્ન એ થાય છે કે કંપની નાની છે, છતાં રોકાણની રકમ આટલી મોટી કેમ? સેબી (SEBI) એ જાણીજોઈને આ રકમ મોટી રાખી છે, જેથી જે લોકો પાસે ઓછી મૂડી છે તેવા નાના રોકાણકારો આ મોટા જોખમથી દૂર રહે. માત્ર એવા લોકો જ આમાં રોકાણ કરે જેઓ ₹૧ લાખનું નુકસાન સહન કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા હોય.બંને વચ્ચેના મુખ્ય તફાવતોઆ બંને IPO વચ્ચેનો તફાવત સરળતાથી સમજવા માટે નીચેની માહિતી જુઓ:SME IPO માં રોકાણ કરવું કેટલું જોખમી છે?આજકાલ ઘણા લોકો SME IPO ના ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ (GMP) જોઈને આકર્ષિત થાય છે, કારણ કે કેટલાક SME IPO લિસ્ટિંગના દિવસે જ સીધા ૧૦૦% થી ૨૦૦% નફો આપે છે. એટલે કે તમારા ₹૧.૨ લાખ સીધા ₹૨.૪ લાખ થઈ જાય. પરંતુ આ સિક્કાની એક જ બાજુ છે. તેની બીજી બાજુ ખૂબ જ ભયાનક છે:● લોઅર સર્કિટનો ભય: SME IPO માં બજારમાં શેરની સંખ્યા ખૂબ ઓછી હોય છે. જો બજારમાં ખરાબ સમાચાર આવે કે શેર નીચે પડવા લાગે, તો તેમાં સીધી 'લોઅર સર્કિટ' લાગી જાય છે. આનો અર્થ એ કે તમે તમારા શેર વેચવા માંગતા હશો, પણ કોઈ ખરીદનાર જ નહીં મળે. તમારા લાખ રૂપિયા લાંબા સમય માટે ફસાઈ શકે છે.● ઓપરેટરની રમત: નાની કંપનીઓ હોવાથી મોટા ખેલાડીઓ (ઓપરેટર્સ) સરળતાથી શેરનો ભાવ વધારી કે ઘટાડી શકે છે. શરૂઆતમાં તેઓ ભાવ બમણો કરી દે છે અને સામાન્ય રોકાણકારો તેમાં ફસાય પછી તેઓ પોતાના શેર વેચીને નીકળી જાય છે.● ફાઈનાન્સિયલ ડેટા: નાની કંપનીઓના નફા અને નુકસાનના કાગળો પર ૧૦૦% વિશ્વાસ કરવો મુશ્કેલ હોય છે. ઘણીવાર IPO લાવતા પહેલા કંપનીઓ પોતાનો નફો વધારે બતાવે છે, અને પૈસા મળી ગયા પછી કંપની ખોટ કરવા લાગે છે.રોકાણ કરતા પહેલા શું ધ્યાન રાખવું?જો તમે નવા રોકાણકાર છો અને તમારી મૂડી ઓછી છે, તો તમારે હંમેશાં મેઈનબોર્ડ IPO માં જ રોકાણ કરવું જોઈએ.SME IPO માત્ર એવા જ લોકો માટે છે જેઓ કંપનીના બિઝનેસને ખૂબ ઊંડાણથી સમજતા હોય, તેમની બેલેન્સશીટ વાંચી શકતા હોય અને લાખ-દોઢ લાખ રૂપિયાનું જોખમ લેવાની તૈયારી ધરાવતા હોય. માત્ર પાડોશીને નફો થયો કે ટેલિગ્રામ-વોટ્સએપ ગ્રુપમાં ટિપ્સ મળી છે, તેવા આધારે SME IPO માં ક્યારેય મોટા પૈસા રોકવા જોઈએ નહીં.યોગ્ય જાણકારી અને સાવચેતી જ તમને શેરબજારમાં લાંબા ગાળે સફળ બનાવી શકે છે.શુ આપને કોઈ પણ SME કે IPO વિશે સંપૂર્ણ માહિતી જોઈએ છે ?તો આ લિંક ઉપર ક્લિક કરોhttps://ipoindex.in/ડિસ્ક્લેમર: આ લેખ માત્ર જાણકારી અને શિક્ષણના હેતુથી લખવામાં આવ્યો છે. શેરબજાર અને ખાસ કરીને SME IPO માં રોકાણ કરવું અત્યંત જોખમી છે. કોઈપણ જગ્યાએ રોકાણ કરતા પહેલાં તમારા સર્ટિફાઈડ ફાઈનાન્શિયલ એડવાઈઝરની સલાહ ચોક્કસ લો.
.jpg)
