મોરબી : મોરબીની રત્નગર્ભા વિદ્યાવીરોની ભૂમિ છે, એ જ ધન્ય ધરાના ખોળે ઉછરેલા ડૉ. નવીનભાઈ પારેખ એટલે આરોગ્યના આકાશમાં ધ્રુવતારક સમાન અડીખમ ઊભેલા વંદનીય વૈદ્યરાજ, તેમણે એમ. પી. શાહ મેડિકલ કોલેજ, જામનગરમાં પ્રવેશીને “વિદ્યયા અમૃતમશ્નુતે”ના વેદમંત્રને સાકાર કર્યો. તેમણે પ્રથમ વર્ગમાં પ્રથમ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું. ત્રણ-ત્રણ પેઢીના દર્દીઓના દેહમાં વ્યાધિના તિમિરને હરી આરોગ્યનું અમૃત સીંચન કર્યું અને તેમનાં સ્ટેથોસ્કોપમાં આજે પણ “સર્વે ભવન્તુ સુખિનઃ સર્વે સન્તુ નિરામયાઃ” નો મંત્ર ગુંજે છે. તેમનું જીવન વેદોક્ત આશિષ “જીવેમ શરદઃ શતમ્, પશ્યેમ શરદઃ શતમ્” નું જીવતું રૂપ છે. તેમણે જ્ઞાન, કરુણા અને નિષ્ઠાના ત્રિવેણી સંગમથી ત્રણ પેઢીની ધડકનમાં “પ્રાણો વૈ બ્રહ્મ” નો સાક્ષાત્કાર કરાવી મોરબીનાં લોકહૈયામાં માત્ર ડોક્ટર જ નહીં, પરંતુ વત્સલ પિતા સમું શાશ્વત સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે. એમનું ચરિત્ર માત્ર એક ડૉક્ટરની કથા નથી, વિદ્યા, વ્યવસાય અને વાત્સલ્યના વેદત્રયીનો અમર સંગમ છે. તેમની diagnosis અને prognosis આજે પણ અચૂક છે. Legacy of healing, spanning generations.મોરબીની પાવન ભૂમિમાં તારીખ 4-1-1938ના બ્રાહ્મમુહૂર્તે જન્મેલા નવીનભાઈનું બાળપણ ગ્રીન ચોકની ગલીઓમાં વૈષ્ણવ સંસ્કારની સુવાસથી મહેકતું હતું, જ્યાં પિતાશ્રી નગીનદાસ હેમચંદ પારેખની કાપડની નાની દુકાન એટલે માત્ર પરિવારનું ગુજરાન નહીં, ઈમાનદારીના તાણાવાણાનું તીર્થધામ હતું, અને માતૃશ્રી કાન્તાબેનના હાથમાં રોજ પ્રભાતે ઝળહળતી પૂજાની આરતી એ ઘરના ખૂણે ખૂણે “ધર્મો રક્ષતિ રક્ષિતઃ” નો દીવો પેટાવતી, જેમની ભક્તિભીની આંખોમાં વહાલનો સાગર છલકાતો અને જેમના નિયમિત પાઠના સ્વરોમાં “વાસુદેવઃ સર્વમ્”ની અનુભૂતિ થતી, પણ એ ચુસ્ત વૈષ્ણવધર્મી માતા-પિતાના નેકી અને ટેકના સંસ્કારોમાંથી ઉછરેલા ડૉક્ટરસાહેબે મિથ્યા કર્મકાંડને બદલે “માનવસેવા એજ પ્રભુસેવા”નો કર્મયોગ સમો જીવનમંત્ર ધારણ કર્યો. પિતાના પરસેવાથી સીંચાયેલી રોટી તથા માતાની હથેળીમાં ગુંજતા હરિનામના સમન્વયે એમના હૈયામાં કરુણાનું કમળ ખીલ્યું અને એક એવો ડોક્ટર ઘડાયો કે જેના સ્ટેથોસ્કોપમાં આજે પણ ધર્મ અને પ્રેમના ઉભયના સૂર એકસાથે સંભળાય છે. તેમના માટે patient એ કોઈ case sheet નહિ, પરંતુ પરિવારનો સભ્ય છે. Character cures deeper than medicine.તેઓ બાળપણથી જ ભણવામાં તેજસ્વી અને પ્રતિભાના અજવાળે ઝળહળતા નવીનભાઈએ મોરબીની ધી ગિબ્સન મિડલ સ્કૂલના પગથીએથી જ્ઞાનયાત્રા માંડીને સમાજનું સૌરાષ્ટ્રની વિખ્યાત ધી. વી. સી. ટેક હાઈસ્કૂલના વિદ્યામંદિરમાં સરસ્વતીની સાધના કરી, જ્યાં બેઉ વિદ્યાલયો વિદ્યાર્થીઓના કલરવથી ધમધમતાં હતાં અને ગુરુજનોના મુખે “વિદ્યા દદાતિ વિનયમ્” નો મંત્ર ગુંજતો. શિક્ષકોની પ્રેરણાથી આગલા વર્ષે એક વિદ્યાર્થી બોર્ડમાં ટોપટેનમાં આવ્યો હતો. એ જ્ઞાન-મંદિરમાં ભીખાલાલ મહેતા, સદાશિવ ભટ્ટ અને અધ્વર્યુસાહેબ જેવા ઋષિતુલ્ય ગુરુજનોએ આ તેજસ્વી વિદ્યાર્થી પર વ્યક્તિગત વાત્સલ્યની વૃષ્ટિ કરી. ગુરુઓની અમીછાયામાં “ગુરુર્બ્રહ્મા ગુરુર્વિષ્ણુઃ” નો સાક્ષાત્કાર થતો, શિક્ષકોની આંખોમાં એવો અડગ વિશ્વાસ ઝળકતો કે શાળાના દફતરમાં લખતો આ વિદ્યાર્થી ભવિષ્યનો ડૉક્ટર જ છે. એમના આશીર્વાદના અક્ષરોએ જ શ્રી નવીનભાઈના લલાટે ડૉક્ટરપણાનું અદૃશ્ય તિલક કરી દીધું હતું. પછી ગુરુકૃપાના એ અમૃત-સિંચને જ કઠીન કહેવાતી મેટ્રિકની અગ્નિપરીક્ષા માર્ચ ૧૯૫૪-૫૫માં ફર્સ્ટ ક્લાસ સાથે પાર કરી. જ્યારે મુઠ્ઠીભર વિદ્યાર્થીઓ જ વિજયી બનતા ત્યારે આ હોશિયાર વિહંગે વિજયનું પીંછું પોતાના મુકુટમાં શોભાવ્યું, અને એ જ તેજસ્વી પાંખો પર મેડિકલનાં આકાશમાં ઊંચી ઉડાન ભરવા સજ્જ થયા. તેમની academic excellence એ જ તેમનો પાયો બન્યો. Roots of knowledge, fruits of compassion.ઈ.સ. 1954-55ના શુભ વર્ષે જામનગરની ધરા પર જ્ઞાનનું નૂતન મંદિર અવતર્યું, એમ. પી. શાહ મેડિકલ કૉલેજરૂપે સરસ્વતીની વીણા ઝંકૃત થઈ. તેમની ધમનીઓમાં ઈરવીન હોસ્પિટલના દર્દીઓના ધબકારા ભળતા હતા. આ જ્ઞાન-તીર્થના પ્રથમ કર્ણધાર બન્યા. ઋષિતુલ્ય ડૉ. રમણીકલાલ સી. તલસાણિયાસાહેબ કૉલેજના ડીન અને મેડિકલ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટનું સુકાન સંભાળીને આરોગ્ય-યજ્ઞનો પ્રારંભ કરાવ્યો. જ્યાં ચિકિત્સાના શાસ્ત્રો અને સેવાના સંસ્કારો એકસાથે ભણાવાશે એવાં સંકલ્પનું બીજ રોપાયું. નવીનભાઈ એમના પ્રિય વિદ્યાર્થી. અહીં clinical training અને bedside manners નું ઘડતર થયું. Where science meets service, humanity heals.મેડિકલમાં પણ તેઓ હોશિયાર વિદ્યાર્થી તરીકે ઝળક્યા. એમ. પી. શાહ મેડિકલ કોલેજની પ્રથમ બેચમાં અલગ અલગ વિસ્તારોમાંથી આવતા 60 તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓએ સાથે પ્રવેશ લીધો, જ્યાં અધ્યાપકોની કડક શિસ્ત અને લોઢાના ચણા જેવા નીતિ-નિયમોની કસોટીમાંથી પાર ઉતરવું એ અગ્નિપથ પર ચાલવા સમાન હતું. કઠીન અભ્યાસ-યજ્ઞમાંથી માત્ર 13 વિદ્યાર્થીઓ જ ઉત્તીર્ણ થયા. અને ફાઈનલનાં દ્વારે તો માત્ર ત્રણ જ યોદ્ધા ટકી શક્યા, જેમાં સરસ્વતીની કૃપાથી પ્રથમ સ્થાનનું સુવર્ણ-કમળ નવીનભાઈના ભાગ્યમાં ખીલ્યું, જાણે “સિદ્ધિર્ભવતિ કર્મજા”નું સૂત્ર સાર્થક થયું. તેમની anatomy થી લઈને મેડિસિન સુધીની પકડ અદ્ભુત હતી. Excellence is earned, not given.તેઓ નિર્ભિકતાના પર્યાય હતા, પ્રતિભાના પ્રકાશપુંજ સમા તેજસ્વી વિદ્યાર્થી હતા. એમ. પી. શાહ મેડિકલ કોલેજનાં આંગણાંમાં તેઓ વિદ્યાર્થીઓના અવાજ બનીને જી. એસ. પદે ચમક્યા, તો જામનગરની ક્રિકેટમય ભૂમિમાં રમતવીર તરીકે પણ ઝળહળ્યા. ક્રિકેટ ટીમના કપ્તાન તરીકે વિકેટ પાછળ દીવાલ બનીને ઊભા રહેતા, સ્ટમ્પ પાછળની ચપળતા અને બેટ-બોલ બન્નેમાં પ્રભુત્વ ધરાવતા. ગમે તેવા ફાસ્ટ બોલરના તણખાને પણ હથેળીમાં ઝીલી લેવાની હિંમત, અને બેટિંગની કલાત્મક ટેકનિકવાળા બેટ્સમેન પ્રત્યેનો અહોભાવ આજે પણ અકબંધ છે. વિકેટકિપર તરીકે ધોનીની ચતુરાઈ તેમને ખૂબ ગમે, તો વૈભવ સૂર્યવંશી જેવા નવોદિત તેજથી તેઓ આજે પણ પ્રભાવિત થાય છે. ક્રિકેટનો ગજબનો શોખ, આજે પણ ટી.વી.માં ચાલતી મેચ પર નજર રાખે છે. માત્ર રમત જ નહિ, કલાના મંચ પર પણ તેમનું તેજ હતું. નાટક માટે આખી ટીમ તૈયાર કરી, એન્યુઅલ...
.jpg)
