જાણો રેડિયાનો રસપ્રદ ઇતિહાસ અને મોરબી સાથે જોડાયેલી સોનેરી યાદોમોરબી : યુનેસ્કો દ્વારા દુનિયાભરમાં ૧૩ ફેબ્રુઆરીના રોજ 'વિશ્વ રેડિયો દિવસ' ઉજવવામાં આવે છે. ત્યારે ગઈકાલે રેડિયો દિવસ હતો અત્યારે ભલે આપણા હાથમાં ઇન્ટરનેટ વાળા સ્માર્ટફોન અને સ્માર્ટ ટીવી આવી ગયા હોય, પણ એક સમય એવો હતો જ્યારે મોરબીના ઘરે-ઘરે અને પાનના ગલ્લે માહિતી તેમજ મનોરંજનનું એકમાત્ર અને સૌથી લોકપ્રિય સાધન 'રેડિયો' હતો. આજે 'મોરબી અપડેટ'ના માધ્યમથી ચાલો આપણે રેડિયોના રસપ્રદ ઇતિહાસ અને એ જૂના દિવસોની નોસ્ટાલ્જિક સફરે જઈએ.રેડિયોનો રસપ્રદ ઇતિહાસ: કોણે અને ક્યારે કરી શોધ?શોધ: રેડિયોની શોધનો શ્રેય ઇટાલિયન વૈજ્ઞાનિક ગુગ્લીએલ્મો માર્કોની (Guglielmo Marconi) ને જાય છે. તેમણે વર્ષ ૧૮૯૫ ની આસપાસ વાયરલેસ ટેલિગ્રાફી સિસ્ટમ વિકસાવી હતી, જેણે આધુનિક રેડિયોનો પાયો નાખ્યો.ભારતમાં શરૂઆત: ભારતમાં રેડિયો બ્રોડકાસ્ટિંગની ઔપચારિક શરૂઆત જૂન ૧૯૨૩માં 'રેડિયો ક્લબ ઓફ બોમ્બે' દ્વારા થઈ હતી.આકાશવાણી: ત્યારબાદ વર્ષ ૧૯૩૬માં સરકારી પ્રસારણ સેવાનું નામ 'ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો' (All India Radio - AIR) રાખવામાં આવ્યું, જેને વર્ષ ૧૯૫૬ થી સત્તાવાર રીતે 'આકાશવાણી' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.સિરામિક, ઘડિયાળના કારખાનાથી લઈને ખેતરોના શેઢા સુધીનો સથવારોમોરબી એટલે મહેનતકશોનું શહેર. આજથી બે-ત્રણ દાયકા પહેલાં જ્યારે આપણો સિરામિક અને ઘડિયાળ ઉદ્યોગ પા-પા પગલી ભરતો હતો, ત્યારે કામદારોનો થાક ઉતારવા માટે કારખાનાના એક ખૂણે ધીમા અવાજે રેડિયો સતત વાગતો. એ જ રીતે, વાડીએ પાણી વાળતા ખેડૂતોના ખભે કે ખાટલા પાસે વાગતો ટ્રાન્ઝિસ્ટર તેમનો સૌથી સાચો મિત્ર હતો.પરા બજાર અને મુખ્ય બજારોના ગલ્લે ક્રિકેટની કોમેન્ટ્રીનો માહોલ!જ્યારે પણ ક્રિકેટની મેચ હોય, ત્યારે મોરબીના પરા બજાર, મુખ્ય બજારો કે નેહરુ ગેટ પાસેના પાનના ગલ્લે લોકોના ટોળેટોળાં એક નાનકડા રેડિયો ફરતે ગોઠવાઈ જતા. બોલ-બાય-બોલ કોમેન્ટ્રી પર ચોગ્ગા-છગ્ગાની રોમાંચક ઉજવણી થતી. એ સમયે સ્કોર પૂછવા માટે રસ્તે જતા અજાણ્યા લોકોને પણ રોકી લેવાનો એ જમાનો જ કંઈક અલગ હતો.'બહેનો ઔર ભાઈઓ...' નો એ અનોખો જાદુરાત પડે એટલે અમીન સયાનીના અવાજમાં 'બિનાકા ગીતમાલા'! વિવિધ ભારતી પર વાગતા જૂના ફિલ્મી ગીતો, ખેડૂત મિત્રો માટેના કાર્યક્રમો, 'હવા મહેલ' નાટક અને સિલોન રેડિયો સાંભળવા માટે લોકો આતુરતાથી રાહ જોતા. જ્યારે કોઈ કુદરતી આફત કે વાવાઝોડા વખતે લાઈટો ડૂલ થઈ જતી, ત્યારે બેટરીથી ચાલતો આ રેડિયો જ મોરબીવાસીઓ માટે દેશ-દુનિયાના સમાચારો જાણવાનો એકમાત્ર સહારો બનતો.ભલે રૂપ બદલાયું, પણ સાથ આજેય અકબંધ છેસમયની સાથે પેલો લાકડાની પેટીવાળો કે મોટું એન્ટેનાવાળો રેડિયો ભલે ઘરમાંથી ગાયબ થઈ ગયો, પણ આજે કારમાં મુસાફરી કરતી વખતે FM રેડિયો કે મોબાઈલમાં એપ સ્વરૂપે તે હજુ પણ ધબકે છે. રેડિયોની સૌથી મોટી તાકાત એ જ છે કે તે આપણી આંખોને આરામ આપે છે અને આપણા કામમાં ખલેલ પહોંચાડ્યા વિના આપણો સાથ નિભાવે છે.#WorldRadioDay #MorbiUpdate #morbimahanagarpalika #MorbiNews #RadioHistory #RadioNostalgia
.jpg)
