મોરબી : આવતીકાલે મકરસંક્રાંતિનો પર્વ છે. ત્યારે રાશિ પ્રમાણે દાનનું મહત્વ શું છે તે અંગે મોરબીના જાણીતા જ્યોતિષાચાર્ય જીજ્ઞેશભાઈ પંડ્યાએ મોરબી અપડેટના વાચકોને વિશેષ માહિતી આપી છે.મકરસંક્રાંતિ 2026: સમય અને સ્વરૂપઆ વખતે સૂર્યનારાયણ મકર રાશિમાં પ્રવેશ તા. ૧૪-૦૧-૨૦૨૬, બુધવારના રોજ બપોરે ૧૫:૦૮ કલાકે (૩:૦૮ વાગ્યે) કરશે.'दिवा संक्रमे पुण्यं दिनमेव तु।रात्रौ तु संक्रमणे भानोर्दिनार्द्धस्नानदानयोः॥'અર્થ અને ચર્ચા:જો દિવસે થાય: જો સૂર્ય એક રાશિમાંથી બીજી રાશિમાં (અહીં મકરમાં) દિવસ દરમિયાન પ્રવેશ કરે, તો તે જ દિવસ પુણ્યશાળી ગણાય છે અને તે જ દિવસે સ્નાન-દાન કરવું જોઈએ.રાત્રૌ તુ સંક્રમણે (જો રાત્રે થાય): જો સૂર્યનું સંક્રમણ રાત્રે થાય, તો તેના માટે વિશેષ નિયમ છે. સામાન્ય રીતે જો રાત્રે સંક્રાંતિ થાય તો બીજા દિવસે સવારે (સૂર્યોદય પછી) સ્નાન અને દાનનું મહત્વ ગણવામાં આવે છે. 'દિનાર્દ્ધ' શબ્દ સૂચવે છે કે રાત્રિના કયા પ્રહરમાં સંક્રાંતિ થઈ છે તેના આધારે આગલા દિવસે કે પાછલા દિવસે પુણ્યકાળ ગણવો તે નક્કી થાય છે (જેમ કે મધ્યરાત્રિ પહેલા કે પછી).૨. પુણ્યકાળનો સમયગાળો (ઘડી/કલાકની ગણતરી)બીજી તસવીરમાં મકર સંક્રાંતિ માટે ખાસ સમય મર્યાદા આપી છે:'मकरे विंशतिः पूर्वाः पश्चाच्चत्वारिंशद्घटिकाः।'અર્થ અને ચર્ચા:આ શ્લોક મકર સંક્રાંતિના 'પુણ્યકાળ' ની સીમા નક્કી કરે છે.વિંશતિઃ પૂર્વાઃ (20 ઘડી પહેલા): સૂર્ય મકર રાશિમાં પ્રવેશે તેના ૨૦ ઘડી પહેલાનો સમય પુણ્યશાળી છે.પશ્ચાચ્ચત્વારિંશદ્ઘટિકાઃ (40 ઘડી પછી): સૂર્યના પ્રવેશ પછીની ૪૦ ઘડી સુધીનો સમય પણ પુણ્યશાળી ગણાય છે.ગણતરી: ૧ ઘડી = ૨૪ મિનિટ.તેથી, મકર સંક્રાંતિના પ્રવેશ સમયથી ૪૦ ઘડી (એટલે કે ૧૬ કલાક) સુધીનો સમય દાન-પુણ્ય માટે શ્રેષ્ઠ ગણી શકાય.તારીખ: ૧૪ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ (બુધવાર)સમય: બપોરે ૩:૧૩ વાગ્યે (15:13 IST)૨. પુણ્યકાળની ગણતરી (શ્લોક મુજબ)શાસ્ત્ર મુજબ: ૧ ઘડી = ૨૪ મિનિટ.અ) સંક્રાંતિ પહેલાનો પુણ્યકાળ (૨૦ ઘડી):ગણતરી: ૨૦ ઘડી × ૨૪ મિનિટ = ૪૮૦ મિનિટ = ૮ કલાક.સમય: સંક્રાંતિના સમય (બપોરે ૩:૧૩) થી ૮ કલાક પહેલા.શરૂઆત: સવારે ૭:૧૩ વાગ્યાથી.બ) સંક્રાંતિ પછીનો પુણ્યકાળ (૪૦ ઘડી):ગણતરી: ૪૦ ઘડી × ૨૪ મિનિટ = ૯૬૦ મિનિટ = ૧૬ કલાક.સમય: સંક્રાંતિના સમય (બપોરે ૩:૧૩) થી ૧૬ કલાક સુધી.અંત: બીજા દિવસે (૧૫ જાન્યુઆરી) સવારે ૭:૧૩ વાગ્યા સુધી.૩. ફાઈનલ પુણ્યકાળ સમય (તમારા માટે)આ શ્લોક અને ગણતરી મુજબ, દાન-પુણ્ય અને સ્નાન માટેનો સંપૂર્ણ સમયગાળો નીચે મુજબ રહેશે:શરૂઆત: ૧૪ જાન્યુઆરી, સવારે ૦૭:૧૩ થીપૂર્ણાહુતિ: ૧૫ જાન્યુઆરી, સવારે ૦૭:૧૩ સુધીતારણ:આ વર્ષે સંક્રાંતિ બપોરે બેસતી હોવાથી અને તમારો શ્લોક '૪૦ ઘડી પછી' સુધીનો સમય આપે છે, તેથી ૧૪ જાન્યુઆરીનો આખો દિવસ અને ૧૫ જાન્યુઆરીની વહેલી સવાર સુધીનો સમય પુણ્યકાળ ગણાય. સંક્રાંતિનું સ્વરૂપ (દેખાવ અને વાહન):પંચાંગ અનુસાર આ વર્ષે સંક્રાંતિનું નામ 'મંદાકિની' છે. તે નીચે મુજબના ઠાઠ-માઠ સાથે આવી રહી છે:વાહન: વાઘ (વ્યાઘ્ર)ઉપવાહન: ઘોડો (અશ્વ)વસ્ત્ર: પીળા રંગના વસ્ત્રો ધારણ કરેલા છે.આભૂષણ: મોતીના આભૂષણ પહેરેલા છે.હાથમાં શસ્ત્ર: ગદાશરીર લેપ: કસ્તુરીનો તિલક/લેપ કરેલો છે.ભોજન: દૂધપાકનું ભક્ષણ કરે છે.જાતિ: સર્પ જાતિદિશા: પૂર્વ દિશામાંથી આવી રહી છે અને પશ્ચિમ દિશા તરફ જઈ રહી છે.દ્રષ્ટિ: વાયવ્ય ખૂણા તરફ (ઉત્તર-પશ્ચિમ) તેની દ્રષ્ટિ છે.અવસ્થા: બેઠેલી સ્થિતિ છે.સંક્રાંતિનું ફળ (વર્તારો)સંક્રાંતિના વાહન, વસ્ત્ર અને નક્ષત્રના આધારે જે ફળકથન કરવામાં આવ્યું છે તે નીચે મુજબ છે:મોંઘવારી: પીળા વસ્ત્રો અને પીળી વસ્તુઓનો ભાવ વધી શકે છે. સોનું-ચાંદી તેમજ ઝવેરાત મોંઘા થઈ શકે છે.ભય અને સંઘર્ષ: હાથમાં 'ગદા' હોવાથી પ્રજામાં ભય વધી શકે છે અથવા ક્યાંક યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ કે હથિયારોનો ભય સર્જાઈ શકે છે.પશુધન: ઘાસ અને ચારાની અછત વર્તાઈ શકે છે, જે ગાયો અને પશુઓ માટે કષ્ટદાયક હોઈ શકે.વર્ગ વિશેષ: સંક્રાંતિ 'સર્પ જાતિ'ની હોવાથી જે વસ્તુઓ કે વ્યક્તિઓ આ વર્ગ સાથે સંબંધ ધરાવે છે તેમને કષ્ટ અથવા પીડા થઈ શકે છે.દિશા ફળ: પૂર્વમાંથી પશ્ચિમ તરફ ગતિ હોવાથી તે દિશાના પ્રદેશોમાં ફેરફારો જોવા મળે.રાશિ મુજબ દાનનું મહત્વમકર સંક્રાંતિએ 'તલ' અને 'ગોળ' ના દાનનો વિશેષ મહિમા છે, પરંતુ જો રાશિ મુજબ ખાસ દાન કરવામાં આવે તો ગ્રહદોષ શાંત થાય છે અને પુણ્ય મળે છે.૧. મેષ (અ, લ, ઈ):આ રાશિના સ્વામી મંગળ છે. તમારે ગોળ, મસૂરની દાળ, તાંબાના વાસણ અથવા લાલ વસ્ત્રનું દાન કરવું જોઈએ. તે તમારા પરાક્રમમાં વધારો કરશે.૨. વૃષભ (બ, વ, ઉ):શુક્ર પ્રધાન રાશિ હોવાથી તમારે ચોખા, ખાંડ, સફેદ વસ્ત્ર, કપૂર અથવા દૂધનું દાન કરવું શુભ રહેશે.૩. મિથુન (ક, છ, ઘ):બુધ ગ્રહ માટે તમારે લીલા મગ, લીલા શાકભાજી (પાલક), લીલા વસ્ત્ર અથવા ગાયને લીલું ઘાસ ખવડાવવું જોઈએ.૪. કર્ક (ડ, હ):ચંદ્રની રાશિ હોવાથી માનસિક શાંતિ માટે ચોખા, દૂધ, ચાંદીનો સિક્કો, સફેદ તલ અથવા સફેદ મિઠાઈનું દાન કરવું.૫. સિંહ (મ, ટ):સૂર્યનારાયણની પોતાની રાશિ છે. તમારે ઘઉં, ગોળ, તાંબુ, લાલ કંકુ અને લાલ ફૂલનું દાન કરવું. સૂર્યને અર્ઘ્ય આપવું.૬. કન્યા (પ, ઠ, ણ):બુધના આશીર્વાદ માટે લીલા મગ, ગાયને ઘાસચારો, આખા મગ અને લીલા રંગની વસ્તુઓનું દાન કરવું શ્રેષ્ઠ છે.૭. તુલા (ર, ત):વૈભવ માટે સાકર (ખાંડ), સુગંધિત અત્તર, ચોખા અને સફેદ રેશમી વસ્ત્રોનું દાન કરવું જોઈએ.૮. વૃશ્ચિક (ન, ય):મંગળની રાશિ હોવાથી લાલ મસૂર, ગોળ, ખજૂર અને લાલ રંગની મીઠાઈ ગરીબોને વહેંચવી.૯. ધન (ભ, ધ, ફ, ઢ):ગુરુ મહારાજની કૃપા મેળવવા ચણાની દાળ, હળદર, પીળા વસ્ત્ર, કેસર અને ધાર્મિક પુસ્તકોનું દાન કરવું.૧૦. મકર (ખ, જ):શનિદેવની રાશિ છે અને સૂર્ય અહીં જ પધારે છે. તમારે કાળા તલ, તેલ, લોખંડની વસ્તુ, કાળો ધાબળો (બ્લેન્કેટ) અને અડદની દાળનું દાન કરવું.૧૧. કુંભ (ગ, શ, સ, ષ):શનિ પ્રધાન હોવાથી તેલ, કાળા તલના લાડુ, કાળા વસ્ત્ર અને ગરીબોને ભોજન કરાવવું ખૂબ જ શુભ રહેશે.૧૨. મીન (દ, ચ, ઝ, થ):ગુરુની રાશિ હોવાથી ચણાની દાળ, પીળા ફળ (કેળા), પીળા વસ્ત્ર અને સોનાનું દાન (શક્તિ મુજબ) અથવા મંદિરમાં સેવા...
.jpg)
