આ દિવસે બહેન તિલક લગાવીને ભાઈની પૂજા કરે છે. ભાઈ બહેનને રક્ષાનું વચન અને ભેટ આપે છેમોરબી : પાંચ દિવસીય પ્રકાશનો તહેવાર દિવાળી દર વર્ષે ધનતેરસથી શરૂ થાય છે. જ્યારે દિવાળીનો તહેવાર ભાઈબીજના દિવસે સમાપ્ત થાય છે. ભાઈબીજનો તહેવાર ભાઈ-બહેનને સમર્પિત છે. કારણ કે આ તહેવાર ભાઈ-બહેનના પ્રેમનું પ્રતીક છે. આ દિવસે બહેનો તિલક લગાવીને પોતાના ભાઈઓની પૂજા કરે છે. આ પછી ભાઈ બહેનને ભેટ આપે છે અને તેની બહેનની રક્ષા કરવાનું વચન આપે છે.ભાઈબીજને યમ દ્વિતિયા પણ કહેવામાં આવે છે. આ દિવસે વેપારી લોકો ચિત્રગુપ્તની પૂજા કરે છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર આ તહેવાર યમરાજ અને તેની બહેન યમુનાના અમર પ્રેમને દર્શાવે છે. ભાઈ બીજનો તહેવાર ભાઈ-બહેનના પ્રેમનું પ્રતિક છે. આ દિવસે બહેનો તેમના ભાઈના કપાળ પર તિલક લગાવે છે અને તેમના લાંબા આયુષ્ય અને ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે મંગળ પ્રાર્થના કરે છે. આ દિવસે યમુના નદીમાં સ્નાન કરવાથી શ્રેષ્ઠ ફળ મળે છે.ભાઈબીજની કથાભાઈ-બહેનના આ પવિત્ર તહેવારની શરૂઆત યમુના મૈયાએ કરી હતી. દંતકથા અનુસાર, યમરાજ પોતાની બહેન યમુનાને ખૂબ પ્રેમ કરતા હતા. યમુનાના લગ્નને ઘણો સમય વીતી ગયો, પરંતુ યમરાજ તેની બહેન યમુનાને મળી શક્યા નહીં. યમુના મૈયા પણ તેને ખૂબ યાદ કરતા હતા. પછી એક દિવસ અચાનક યમરાજ તેમને મળવા યમુના પાસે પહોંચી ગયા.તે દિવસે કારતક સુદ બીજની તિથિ હતી. યમુના પોતાના ભાઈને જોઈને ખૂબ જ પ્રસન્ન થયા. તેમણે તેના ભાઈને આવકારવા ઘણી વાનગીઓ તૈયાર કરી. જ્યારે તે જવાના હતા ત્યારે યમુનાએ તેના માથા પર તિલક લગાવ્યું અને તેમને મીઠાઈ ખવડાવી. તેનાથી પ્રસન્ન થઈને યમરાજે તેમની પાસે ભેટ તરીકે વરદાન માંગવાનું કહ્યું.તે સમયે યમુનાએ કહ્યું કે હવેથી તમે દર વર્ષે આ દિવસે તેમને મળવા આવશો. આ દિવસે જે બહેન પોતાના ભાઈના કપાળ પર તિલક કરશે, તે ભાઈને યમરાજ લાંબુ આયુષ્ય આપશે અને તે ભાઈ હંમેશા પોતાની બહેનની રક્ષા કરશે. યમુનાની વાત સાંભળીને યમરાજ કહ્યુ તથાસ્તુ. ત્યારથી દર વર્ષે કારતક સુદ બીજની તિથિએ ભાઈબીજનો તહેવાર મનાવવામાં આવે છે.
.jpg)
