જે રીતે દયાનંદ સરસ્વતી દેશ દેશાંતરમાં આર્ય સમાજના માધ્યમથી વેદ પ્રચાર સમાજ સુધારા અભ્યાન ચલાવી રહ્યા છે.ત્યારે ઝંડાધારી વિશે અનેક મહાત્માજી અને રાજકિય વ્યક્તિઓ દ્વારા કરેલ વિચાર ટુકમાં વાંચો ભારતીય બંધારણના નિર્માણમાં મહર્ષિના ઉપદેશોથી અનોખી પ્રેરણા મળી.- ડો.રાધાકૃષ્ણન સ્વામી દયાનંદ એક મહાન સુધારક અને મહાન ક્રાંતિકારી તો હતા જ, પરંતુ તેમના હૃદયમાં સામાજિક અન્યાયને જડમૂળથી ઉખેડવાની ભીષણ આગ પણ હતી. તેમના ઉપદેશો આપણા બધા માટે ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે, કારણ કે આજે પણ આપણા સમાજમાં ઘણી ભેદભાવપૂર્ણ વસ્તુઓ અસ્તિત્વમાં છે. મહર્ષિ દયાનંદ દ્વારા બતાવેલ માર્ગ પર ચાલીને જ તેમનો સામનો કરી શકાય છે. હવે આધ્યાત્મિક અવ્યવસ્થા, સામાજિક દુષણો અને રાજકીય ગુલામી દેશને જકડી રહી હતી, ત્યારે મહર્ષિ દયાનંદે રાજકીય, ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મુક્તિની પહેલ કરી. તેમણે સત્ય, સામાજિક એકતા અને એક ભગવાનની ઉપાસનાનો સંદેશ આપ્યો. તેમણે શિક્ષણ અને ભગવાનની ઉપાસનાની સ્વતંત્રતા બધાને ઉપલબ્ધ કરાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો. ભારતના બંધારણમાં મહર્ષિ દયાનંદના ઉપદેશોમાંથી પ્રેરણા લઈને સામાજિક ક્ષેત્ર માટે ઘણી વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી છે. મહર્ષિ હિન્દુત્વના તારણહાર હતા. - શ્રી રાજગોપાલાચારી સ્વામી દયાનંદનો ઉપદેશ મહાન છે, તેમને હિન્દુત્વમાં કાયમી સ્થાન મળ્યું છે. સ્વામીજીના ઉપદેશને અપનાવવાથી હિન્દુત્વ પરિપક્વ બનશે. સ્વામીજીને હિન્દુત્વના તારણહાર કહી શકાય. મહર્ષિએ સૌ પ્રથમ દેશભક્તિની જ્યોત પ્રગટાવી- લાલા હરદયાલ ઋષિ દયાનંદે ભારતવર્ષના વૃક્ષને પાણી પીવડાવ્યું. તેમના શુભ પ્રયાસોને કારણે તમને વિવિધ પ્રકારના સ્વાદિષ્ટ ફળ મળશે અને મળશે. સ્વામીજી દ્વારા પુરુષોના હ્રદયમાં ત્યાગ, પરોપકાર અને દેશભક્તિનો પ્રકાશ જાગ્યો હતો. ભારતના ઈતિહાસમાં મહાન સુધારકોની પવિત્ર શ્રેણીમાં સ્વામીજીનું નામ સુવર્ણ અક્ષરે લખવામાં આવશે. મહર્ષિ નવી ક્રાંતિના પ્રથમ માર્ગદર્શક હતા. - સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ હું હંમેશા સ્વામી દયાનંદજીના રાષ્ટ્ર પ્રેમ, તેમના ક્રાંતિકારી હૃદય, તેમની હિંમત, તેમના બ્રહ્મચારી જીવનનો ઉપાસક રહ્યો છું. તેમણે સમાજની તમામ બુરાઈઓ અને બુરાઈઓ સામે ક્રાંતિ કરી હતી. જો સ્વામીજી ન હોત તો હિંદુ સમાજની શું હાલત હોત તેની કલ્પના કરવી મુશ્કેલ છે. આજે દેશમાં જે પણ કાર્યો ચાલી રહ્યા છે તે વર્ષો પહેલા સ્વામીજીના માર્ગે ચાલ્યા હતા. આવા મહાપુરુષો સદીઓમાં ભાગ્યે જ આવે છે. જ્યારે સમાજમાં દુષ્ટતાઓ પકડે છે, ત્યારે જ ભગવાન આવા વ્યક્તિત્વોને મોકલે છે. આવા મહાપુરુષો ક્યારેય મરતા નથી, તેઓ અમર છે. તેમનું જીવન આપણા માટે આદર્શ બની જાય છે.' મહર્ષિ સ્વતંત્રતાના મૂર્ત સ્વરૂપ હતા. - લાલા લજપત રાય 'સ્વામી દયાનંદ મારા ગુરુ છે. મેં તેમને જ દુનિયામાં મારા ગુરુ માન્યા છે. આર્યસમાજ મારી માતા છે. હું એ બંનેના ખોળામાં રમ્યો છું. તેમણે મારું હૃદય અને એક માથું બંને રાખ્યા છે. તેમણે મારા બંનેને રાખ્યા છે. હૃદય અને એક મસ્તક. મારા ગુરુ એ તમામ બંધનોમાંથી મુક્તિનું પ્રતિક છે. મને એક માનવ હોવાનો ગર્વ છે. તેમણે મને સ્વતંત્રપણે વિચારવાનું, બોલવાનું અને મારી ફરજ નિભાવવાનું શીખવ્યું છે. મારા જીવનમાં જે પણ શ્રેષ્ઠ અને પરોપકારી છે, તે છે. આર્ય સમાજને કારણે મહર્ષિ અને આર્ય સમાજે મને પ્રાચીન આર્ય સંસ્કૃતિનો આદર કરવાનું શીખવ્યું આર્ય સમાજે મને શીખવ્યું કે સમાજ, ધર્મ અને દેશની સેવા કરવી જોઈએ અને જે વ્યક્તિ તેમની સેવામાં બલિદાન આપે છે અને ભોગવે છે તેને સ્વર્ગનું રાજ્ય મળે છે. મેં આર્ય સમાજ પાસેથી જાહેર સેવાના તમામ આદર્શો શીખ્યા. આર્ય સમાજના ક્ષેત્રમાં જ મેં જાહેર જીવનની પવિત્રતાના ઉદાહરણો જોયા. મારા પર આર્ય સમાજના આશીર્વાદ અસંખ્ય અને અમર્યાદ છે. જો મારાં બાળકો આર્યસમાજને શરણે જાય તો પણ હું એ ઉપકારમાંથી મુક્ત થઈ શકતો નથી. જો મેં આર્યસમાજમાં પ્રવેશ ન કર્યો હોત તો શું થયું હોત તે ભગવાન જ જાણે, પણ એ વાત સાચી છે કે આજે હું જે કંઈ છું, ત્યાં ન હોત. મહર્ષિ આધુનિક ભારતના ઘડવૈયા હતા. - સુભાષ બોઝ મહર્ષિ દયાનંદ સરસ્વતી એવા મહાપુરુષોમાંના એક હતા જેમણે આધુનિક ભારતનું નિર્માણ કર્યું અને તેના નૈતિક પુનરુત્થાન અને ધાર્મિક પુનરુત્થાન માટે જવાબદાર છે. હિન્દુ સમાજના ઉદ્ધારમાં આર્ય સમાજનો મોટો હાથ છે. રામ કૃષ્ણ મિશન બંગાળમાં જેટલું કર્યું તેના કરતાં આર્ય સમાજે પંજાબ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં વધુ કર્યું છે. પંજાબના દરેક નેતા આર્યસમાજી છે એમ કહેવું અતિશયોક્તિ નહીં ગણાય. હું સ્વામી દયાનંદને ધાર્મિક અને સમાજ સુધારક અને કર્મયોગી માનું છું. સંગઠન શક્તિ અને સંગઠનાત્મક કાર્યમાં વિસ્તરણની દૃષ્ટિએ આર્ય સમાજ એક અનોખી સંસ્થા છે. સંગઠન કાર્ય, દ્રઢતા, ઉત્સાહ અને સમન્વયની દ્રષ્ટિએ કોઈપણ સમાજ આર્ય સમાજની બરાબરી કરી શકતો નથી. મહર્ષિ કર્મયોગી, ચિંતક અને નેતા સર્વસ્વ હતા. - રોમન રોલેન્ડ ભારતના પુનર્નિર્માણમાં તેમનું નેતૃત્વ ભગવાનનું વરદાન હતું, ઋષિ દયાનંદે ભારતના શક્તિ શૂન્ય શરીરમાં અજેય શક્તિ અને સ્થિરતાનો સંચાર કર્યો હતો અને સિંહની શક્તિને ઉડાવી દીધી હતી. ઋષિ દયાનંદ સર્વોચ્ચ વ્યક્તિત્વ ધરાવતા વ્યક્તિ હતા. મહર્ષિ કર્મયોગી, વિચારક અને નેતાની યોગ્ય પ્રતિભાનો એક દુર્લભ સમન્વય હતો. દયાનંદે અસ્પૃશ્યતા અને અસ્પૃશ્યતાનો અન્યાય સહન કર્યો ન હતો. મહર્ષિ દયાનંદે પણ ભારતમાં મહિલાઓની દયનીય સ્થિતિ સુધારવા માટે ખૂબ જ ઉદારતા અને હિંમતથી કામ કર્યું હતું. વાસ્તવમાં, તેમની પાસે રાષ્ટ્રીય ભાવના અને જનજાગરણના વિચારને કાર્ય કરવાની સૌથી શક્તિશાળી શક્તિ હતી. ભારતના પુનઃનિર્માણ અને ભારતની નવી ચેતના જાગૃત કરવામાં તેમનું યોગદાન ભારત માટે સૌથી મોટું વરદાન છે. રાજ્ય ઉત્થાનના મહર્ષિ મહાન માસ્ટર - એન.વી. ગાડગીલ મહારાષ્ટ્રમાં જે સ્થાન છત્રપતિ શિવાજી અથવા સમર્થ ગુરુ રામદાસનું છે, તે જ સ્થાન ભારતના રાજ્ય ઉત્થાનમાં મહર્ષિ દયાનંદનું છે. મહર્ષિ સ્વતંત્રતા સંગ્રામના પ્રથમ યોદ્ધા હતા. - વીર સાવરકર મહર્ષિ દયાનંદ હિન્દુ જાતીના રક્ષકમાં સ્વતંત્રતા સંગ્રામના પ્રથમ યોદ્ધા હતા. તેમના દ્વારા સ્થપાયેલ આર્ય સમાજે રાષ્ટ્રની મોટી સેવા કરી...
.jpg)
