અર્થ : જ્યારે મન અને આત્મા શુદ્ધ થાય, ત્યારે આખી દુનિયા પણ ઉજળી લાગે છેસપ્ત ચક્રો અને સાત ગ્રહો: આત્મા અને બ્રહ્માંડનો સંગમમોરબી : જ્યોતિષશાસ્ત્રના દૃષ્ટિકોણથી દરેક ગ્રહના નક્કર ગુણધર્મો હોય છે, જે આપણા જીવનના વિવિધ પાસા પર કાળજીપૂર્વક પ્રભાવિત કરે છે. એ જ સિદ્ધાંત ૭ મુખ્ય ચક્રો પર પણ લાગૂ પડે છે – દરેક ચક્ર આપણાં ચેતનાના એક વિશિષ્ટ હિસ્સાને સંચાલે છે. વૈદિક પ્રવચન મુજબ, આપણા અંદરના સપ્ત ચક્રો સમગ્ર સૌરમંડળનું પ્રતિબિંબ છે. માણસ પોતે લઘુ-બ્રહ્માંડ (microcosm of the macrocosm) હોય છે. આમ, સર્વત્ર ને લગતી પવિત્ર ઊર્જાઓ અને ગ્રહોના પ્રતિક આત્મામાં સમાવિષ્ટ છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઘણા વૈદિક ચક્રીય પ્રશિક્ષણમાં કહેવાય છે કે ક્રાઉન ચક્ર (સહસ્રાર) ગુરુ (જ્યોપિટર) ગ્રહ સાથે, તૃતીય આંખ (આજ્ઞા) શનિ સાથે, ગળાકુઠિયો (વિશુદ્ધિ) બુધ સાથે, હૃદય (અનાહત) ચંદ્ર સાથે, સોલર પ્લેક્સસ (મણિપુર) સૂર્ય સાથે, સ્વાધિષ્ઠાન શુક્ર સાથે, અને મૂળાધાર મંગળ સાથે અનુસંધાન ધરાવે છે. આ આયોજન મન, શરીર અને બ્રહ્માંડ વચ્ચે એક સુંદર સુમેળ સર્જે છે, જ્યાં ધ્યાન-સાધનથી ગ્રહો અને ચક્રો બંનેનું સંતુલન ખરેખર અનુભવી શકાય છે.મૂળાધાર ચક્ર – મંગળ ગ્રહમૂળાધાર ચક્ર શરીરના આધાર અને ભૌતિક સ્થિરતાનું કેન્દ્ર છે. ગણવામાં આવે છે કે તેનું રંગ લાલ છે અને તે ધરતી સાથે મિલનની સાંકળ છે. એ જ લાલ ચિત્તાકર્ષક ગ્રહ – મંગળ (લોહિત ગ્રહ) – પણ વીરતા, આત્મવિશ્વાસ અને શારીરિક શક્તિનો પ્રતિક છે. મંગળનું ઊર્જાવાન સ્વભાવ આપણા કાંઠે સ્થિર રહેવાની અને અડચણોને બહાદુરીથી પાર પાડવાની શક્તિ પ્રદાન કરે છે. તેથી, મૂળાધાર ચક્ર મંગળના ગતિશીલ, જ્વલંત લોહી જેવા ઉશ્કેરક ગુણો સાથે સંકલિત થઈને આપણાં જીવનમાં અડાડ મજબૂત આધાર બનાવે છે. ધ્યાન દ્વારા આ ચક્રને સુસંયોજિત રાખવાથી જાતીય શક્તિમાં સંતુલન આવે છે અને ધાર્મિક દૃષ્ટિએ મનની આંતરિક શુદ્ધિ દ્વારા પણ ‘ગ્રહો’ની અસર બદલાય એવી ધારણા છે.સ્વાધિષ્ઠાન ચક્ર – શુક્ર ગ્રહસ્વાધિષ્ઠાન ચક્ર આપણા સર્જનાત્મક અને ભાવનાત્મક કેન્દ્રનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ ફ્લેવર ઓરેન્જ-સેક્ડ રંગનું ચક્ર આપણે લોભ, સંવેદનશીલતા, આત્મ-અભિવ્યક્તિ અને પ્રેમની ઊર્જાને અનુભવે છે. તેને પassociated કરતા શુક્ર ગ્રહ પ્રેમ, સૌંદર્ય, ખુશી અને આનંદનો પ્રતિક છે. સ્વાધિષ્ઠાન, આનંદ અને રચનાત્મકતાની ઉજવણી હોય છે; એ જેવી ગમે તેટલી વેળાએ આપણે આજુબાજુની દુનિયાનું આનંદ માણીએ, એને ઉંડે આ પ્રિય શુક્રની માયા વિસ્તારે છે. તેથી શક્તિશાળી સ્વાધિષ્ઠાન ચક્ર આપણને આંતરિક ઈશ્વરીય સ્ત્રી-પુરુષત્વ (ગોડીવણી) અને સજીવતા પ્રદાન કરે છે, જે શુક્રનાં પ્રેમાળ ઊર્જાને અનુકૂળરૂપે જગાવે. નિયમિત ધ્યાનથી આ ચક્ર સ્વચ્છ બનાવવાથી સંબંધો વધુ મજબૂત થાય છે, જીવનમાં ઈર્ષ્યા-દ્વેષના અંધકાર દૂર થાય છે અને સાક્ષાત પરમાત્મા સાથે પ્રેમની માયાજાળ પણ ઊભું થાય છે.મણિપુર ચક્ર – સૂર્ય ગ્રહમણિપુર ચક્ર, પીળા રંગનું, સોલર પ્લેક્સસ અથવા નૌપાક કેન્દ્ર તરીકે ઓળખાય છે. એ આપણા અહંકાર, સ્વ-સ્થિરતા અને ઇચ્છાશક્તિનું કેન્દ્ર હોય છે. સાચા દૈનિક સંઘર્ષ અને ધ્યેયોને પૂર્ણ કરવાની શક્તિ એ મણિપુરની વિશેષતા છે. એમનું અનુરણન કરતી સાક્ષાત્ દિવ્ય ઉર્જા છે સૂર્ય (સન) – જેપણ સ્વ-વીજય, શક્તિ અને જીવત્વની રોશનીનું પ્રતીક છે. સૂર્યની ગોલ્ડન તેજ સ્વ-જ્ઞાન અને દ્રઢ ઇચ્છાસંકલ્પમાં વધારો કરે છે. આ રીતે, જ્યારે આપણે મણિપુર ચક્રને સક્રિય કરીએ છીએ, ત્યારે આત્મવિશ્વાસ વધી જાય છે અને પોતાના સપનાંઓને સાકાર કરવા માટેની તાકાત મળે છે. ઊંડા ધ્યાનથી આ ચક્રને મજબૂત કરવાનો અર્થ છે અંદરની કોપરાશક્તિને કમાવે છે, જેથી બહારની દુનિયામાં શક્યતાઓનો પ્રકાશ વિશાળ થાય છે અને વ્યક્તિનું જીવન જ્યોતીર્મય બની જાય છે.હૃદય ચક્ર – ચંદ્ર ગ્રહહૃદય ચક્ર, લીલો અને ગુલાબી રંગનું, પ્રેમ, કરૂણા અને સેવા પ્રતીક છે. તે ત્રાણ અને સમન્વયનું કેન્દ્ર છે, બંને ભૂતકાળની શ્રોતસપ્રતિષ્ઠા અને ભવિષ્યની શાંતિ વચ્ચે. ચંદ્ર ગ્રહ, હૃદય ક્રમે અનુકૂળ સમાપ્તિ કરે છે, કારણ કે ચંદ્ર ભાવનાત્મકતા, સ્નેહભરી માતૃમાટે કરી ન્યાયપૂર્ણ સંવેદના અને અસર દૂર ઈચ્છા દર્શાવે છે. ચંદ્ર આપણા અંતરાત્મા (અવચેતન ચેતન) અને જગત (સ્વ-જાગૃતિ) વચ્ચે મધ્યસ્થ જેવી ભૂમિકા ભજવે છે. હૃદય ચક્ર પણ તળિયાના ત્રણ નીચલા ચક્રો અને ત્રણ ઉપરના ચક્રોને જોડે છે અને એક પરમાત્મા સાથે ભક્તિનો સુમેળ સંચાલે છે. અહીં ચંદ્રના અહિંસક, પવિત્ર પ્રેમનું તત્વ પ્રગટે છે, જે આપણને નિષ્ઠાવાન દયાળુ જીવન તરફ દોરી જાય છે. ધીરો મંત્રણાથી આ ચક્ર સફાઈ થાય ત્યારે બે-બે દિલો વચ્ચેનો સંવાદ સ્વચ્છ અને અણમાર્ગ બની જાય છે, પ્રેમની સ્વરવામંડળે પરમાત્મા સાથે ઓટાનું સંવાદ રચે છે.વિશુદ્ધિ ચક્ર – બુધ ગ્રહવિશુદ્ધિ ચક્ર, આકાશી ઠંડા નીળા રંગનું, આપણું વાતા-વિતરકો છે – ભાષા, સંવાદ અને તર્કશક્તિનું કેન્દ્ર. તે સાબિત કરે છે કે વ્યક્તિની વાણી તેની આત્માનું અસલી પ્રતિબિંબ છે. બુધ ગ્રહ આ ચક્ર સાથે જોડાયેલો છે, કારણ કે બુધ સંદેશવાહક, બુદ્ધિશાળી અને ચર્ચાપ્રેમી છે. જ્યારે વિશુદ્ધિ ચક્ર ખુલ્લું રહે, ત્યારે આપણે આપણું આત્મસત્ય નિર્ભ્રાંત રીતે વ્યક્ત કરી શકીએ છીએ, નિષ્ઠાપૂર્વક બોલી શકીએ છીએ અને ન્યાયસંગત સાંભળીએ છીએ. ધ્યાન દ્વારા આ ચક્રને સ્ત્રીદર્શન કરવાથી મન-વાણીમાં અંધકાર ન રહેતો ફેલાય છે અને બુધાન્વિત પ્રવૃત્તિ આપણને પરમાત્મા સાથે સંવાદના નવા માર્ગ બતાવે છે.તૃતીય આંખ ચક્ર – શનિ ગ્રહતૃતીય આંખ (આજ્ઞા) ચક્ર આપણા મધ્યમમાં, ભૌતિક ને આધ્યાત્મિક વચ્ચેનું દરવાજું છે. તે આંતરિક દ્રષ્ટિ અને અધ્યાત્મજ્ઞાનનો કેન્દ્ર છે. શનિ ગ્રહને અંધકારમુક્ત તારક (કર્મ) તરીકે ઓળખાય છે, જે સજાગ જીવનના પાઠ ભણાવે છે. જ્યારે આ ચોક્કસ ચક્ર તીવ્ર થાય છે, ત્યારે આપણો મન ઐશ્વર્ય, ભૂતકાળના બંધનોથી મુક્ત થાય છે અને શનિવરના કડક શિખામણને વટાવીને સત્યને જોઈ શકીશું. ધ્યાન-સાધન દ્વારા આજ્ઞા ચક્રને શુદ્ધ કરતાં આંતરિક વમન (વિમૂઢતા) દૂર થાય છે અને ધાર્મિક અવરોધોને પાર કરીને અધ્યાત્મનો પ્રકાશ આપણા દૃષ્ટિકોષમાં આવતા, જીવનમાં વૈદેશિક અભિગમ બદલાય છે.સહસ્રાર ચક્ર...
.jpg)
